Belgen paaien

matthias_de_vries

Die Belgen moeten het wel hebben in de negentiende eeuw! Professor Matthias de Vries, samensteller van het WNT, dat het grootste woordenboek ter wereld zou worden, heeft een venijnige pen. Dat blijkt wel uit de manier waarop hij aan Jacob van Lennep over Vlamingen schrijft. Rond 1860 is er eindelijk weer overleg tussen Vlaamse en Hollandse letter- en taalkundigen. Matthias de Vries is dan bezig met het woordenboek en wil een standaard vaststellen voor de spelling en de uitspraak. Dat denkt hij voor elkaar te krijgen met paaien en ‘een paar opwindende toasten’:

Samensmelting van Vlaamsch en Hollandsch (voor zoover noodig) kan practisch niets anders zijn, dan dat het Vlaamsch zich allengs tot Hollandsch vervorme. Zeiden wij dat in ’t openbaar, dan was de boel codille [reddeloos verloren]. Maar laat ons altijd spreken van verbroedering, van wederkeerige concessies enz., wel oppassende dat wij nooit eene wezenlijke concessie doen. Dan zijn die lui gepaaid en tevreden, en meenen ons beider werk te zien in ’t geen daar zij part noch deel aan hebben. Met die tactiek is het gelukt, het Woordenboek aan de Vlamingen smakelijk te maken, dat toch waarlijk aan zijn Vlaamsche elementen niet barsten zal. Op dezelfde wijze hebben wij de eenheid der spelling klaar gespeeld; geheel naar onzen zin, zonder de allerminste concessie, maar juist alsof het door Zuid en Noord bij wijze van overeenkomst bepaald was. Evenzoo zullen wij ook de uitspraak wel klaar krijgen; zoetjes aan en beetje bij beetje; maar de betere lui zullen volgen, en dan moeten de andere wel, willens of niet, achternahinken. Er was te Gent al een sterke neiging op te merken; dat is al vast een begin. De tijd zal komen, waarop zij – althans in ’t publiek en in beschaafde kringen, Hollandsch moeten spreken – of uitgelachen en gesiffleerd worden. […] Och, wij hebben ze in ’t schuitje! Zoetjes aan maar, met een vriendelijk gezicht en een paar opwindende toasten, zoo krijgt men van die goede flaminganten alles gedaan.

Advertenties

About maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. In 2017 voltooi ik de biografie van Jacob van Lennep, die op 16 januari 2018 verschijnt, in het jaar dat Van Lennep 150 jaar dood is.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: