De hond Kardoes

201101161350-1_hond-waakt-bij-graf-baasje

Op 12 april 1833 overlijdt Willem Anne, het anderhalfjarig zoontje van Jacob van Lennep. Op die dag ging Jacob vroeg in de ochtend van huis weg zonder dat er iets aan de hand was. Toen hij thuiskwam vond hij de zijnen schreiende en kermende om de wieg van Willem, die enige ogenblikken daarvoor in een hoestbui gestikt was. Willem was vanaf de geboorte een zorgenkindje geweest: hij zag er doodsbleek en teringachtig eruit en hij kon nog niet zitten, laat staan lopen, toen hij stierf. Jacob schreef aan een vriend: ‘[gij weet] hoevele zorgen dat wurm vereiste en hoe wij er mede getobd hebben.’ Verder vind ik tussen Jacobs brieven en papieren niets over dit sterfgeval. Geen gedenkgedichtje, geen verslag van de begrafenis. In de brief waaruit ik citeerde gaat Jacob nadat hij de consternatie thuis beschreven heeft rustig verder over literaire ruzies, en vermeldt alleen nog dat het kindermeisje ontroostbaar is omdat zij Willem altijd moest dragen en daardoor sterk aan hem gehecht was.

Twee maanden later sterft een halfbroertje van Van Lennep, dat zeven dagen ouder was dan zijn eigen zoontje, en ook Willem heette. De emotie die Jacob toch gevoeld moet hebben bij de dood van zijn ‘wurm’ komt er uit als hij na de begrafenis het gedichtje `Kardoes’ schrijft. Ook dit Willempje was maar een ziekelijk kneusje. Jacob beschrijft in zijn gedicht hoe het zieke kind naar buiten verlangt om daar te spelen met de huishond Kardoes. Zijn vader, de professor, belooft dat ze gauw weer naar hun buitenhuis Het Manpad gaan, en daar zal het knaapje wel opknappen.

Maar als de familie weer naar buiten gaat, is het om het kind te begraven. De vader brengt het kistje met de koets naar het kerkhof in Heemstede, en ontdekt dan dat Kardoes meegelopen is:

En, zwijgend aan zijns meesters zij

Bleef ’t goede dier het kistjen bij,

En ging naast de open grafkuil staan

En zag de laatste lijkdienst aan.

En toen, geheel, des gravers hand

Het kistjen had bedekt met zand,

Toen keerde, van Kardoes verzeld,

De vader weer van ’t dodenveld.

Over de band van het halfbroertje en de trouwe hond laat Van Lennep hier zijn vaderhart zien.

Advertenties

About maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. In 2017 voltooi ik de biografie van Jacob van Lennep, die op 16 januari 2018 verschijnt, in het jaar dat Van Lennep 150 jaar dood is.

Trackbacks / Pingbacks

  1. Blog: De hond Kardoes | ensafh - 6 maart, 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: