Was Jacob van Lennep ‘goed katholiek’?

Nationale schuld

Als mijn Limburgse ooms en tantes vroeger bij elkaar zaten en er een nieuwe verloofde van een nichtje besproken werd, hoorde ik vaak vragen: ‘Is hij goed katholiek?’ Daarbij wreef de vragensteller, meestal een oom, enige malen met zijn duim over zijn wijsvinger. Betekenis was duidelijk: ‘Heeft hij financieel wat te makken?’ Als de pa een fabriek had in gresbuizen of dakpannen, dan werd er instemmend geknikt; als de verloofde onderwijzer was of boekhouder, dan werd er afkeurend met het hoofd geschud. Zou Jacob van Lennep toen hij zich in 1824 verloofde met Henrietta Röell ‘goed katholiek’ gevonden zijn? Ik dacht altijd dat Van Lennep wel tot de rijke families behoorde (zijn grootvader hoorde bij de hoogst aangeslagenen voor de belasting), maar niet echt vermogend was. Hij was zuinig na zijn huwelijk: na het eten placht hij één appel in plakjes te verdelen voor zijn gezin. En Henrietta stond erom bekend dat ze niet uitbundig kookte, ze serveerde vaak koud vlees omdat dat minder snel weggegeten werd dan warm. De wederzijdse ouders waren tégen het huwelijk van Jacob en Henrietta, waarschijnlijk omdat de bruid tien jaar ouder was dan de bruidegom, maar misschien ook omdat Jacob de reputatie had erg snel verliefd te worden op jongemeisjes. Ik meende ook ergens gelezen te hebben dat de vader van Henriëtte, de minister van Staat Willem Röell, de verloofde niet rijk genoeg vond, maar daar kan geen sprake van zijn. Ik vond de Akte van Huwelijkse Voorwaarden uit 1824. Jacob blijkt dan, als 22-jarige knaap, goed te zijn voor een vermogen van  100.222 gulden, dat is te vergelijken met € 1.002.220. Kijk, daar kun je als piepjonge verloofde toch wel mee aankomen. Meer dan een miljoen dus, bestaande uit leningen aan de Staat (Grootboek der Nationale Werkelijke Rentegevende Schuld, Amortisatiesyndicaat), 23 aktes van f 1000 van de Nederlandsche Bank, de helft van het kapitaal van zijn overleden moeder enzovoorts. Aan contant geld had hij 22 gulden, zijn lijfsieraden (dat zal wel een gouden zakhorloge zijn geweest) waren 200 gulden waard. Zijn toekomstige vrouw bracht heel wat minder in, in totaal f 17.450, wat dus nu 174.500 euro zou zijn. Ze had wel oorringen die 850 gulden waard waren. De ooms en tantes van Henrietta moeten Jacob dus vast wel ‘goed katholiek’ gevonden hebben, al had hij in contanten dan bepaald niet veel in te brengen en bestond zijn kapitaal vooral uit leningen die niet direct opvraagbaar waren.

Advertenties

About maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. In 2017 voltooi ik de biografie van Jacob van Lennep, die op 16 januari 2018 verschijnt, in het jaar dat Van Lennep 150 jaar dood is.

3 responses to “Was Jacob van Lennep ‘goed katholiek’?”

  1. Dick Welsink says :

    Ik kan me niet voorstellen dat Henriette Röell zelf kookte. Daar had ze een keukenmeisje voor. Het kan natuurlijk wel zijn dat ze dat opdracht gaf bij voorkeur koud vlees te serveren.

Trackbacks / Pingbacks

  1. Merkwaardig (week 34) | www.weyerman.nl - 23 augustus, 2015

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: