Archive | 22 november, 2017

Gezocht: graf in Semarang

kerkhofsemarang

De tweede zoon van Jacob van Lennep, Christiaan, vertrok in 1852 naar Nederlands-Indië, waar hij ging werken bij de firma Dorrepaal. Hij was toen pas 24 jaar en had al wat akelige ervaringen achter de rug. In 1848 was hij klerk bij de firma Carp. De directeur van die firma, Jan Carp, leende een gigantisch bedrag bij Jacob van Lennep terwijl hij wist op het punt van faillissement te staan. Van Lennep kreeg het nooit terug. Christiaan probeerde daarna in Amerika aan de slag te komen, en vertrok samen met een ‘zaakwaarnemer’ die het benodigde kapitaal voor hem beheerde. Deze man ging er vandoor met het geld van Christiaan. Toen Christiaan teleurgesteld terug was uit Amerika besloot hij in Indië zijn succes te beproeven, zoals dat gebruikelijk was voor avonturiers, mannen met een wat dubieus verleden of lichte of zware loosers uit voorname families. De communicatie verliep via brieven die er maanden over deden voordat ze de familie bereikten. In Indië kwam Christiaan vrij snel aan de slag, maar nogmaals werd hij slachtoffer van malversaties waardoor hij een tijdlang terugviel op ondersteuning van zijn vader en zijn zwager. Ik denk dat hij misschien wat goedgelovig was. Maar hij werkte zich omhoog en toen hij in 1873 terugkwam in Nederland was hij een vermogend man. Hij trouwde in 1857 in Indië met Louise Meis, die daar geboren was. Zijn ouders zouden de schoondochter nooit leren kennen. Van de kleinkinderen kregen ze alleen foto’s onder ogen.

Christiaans oudste kind, Kootje genoemd naar zijn grootvader, stierf op 31 oktober 1864, nog geen vijf jaar oud. Drie dagen na de dood van het jongetje beviel de moeder van een zoon, die opnieuw Kootje genoemd werd. Jacob schreef een gedicht voor zijn ongekende kleinzoon, dat hij speciaal liet drukken en opstuurde naar Indië. Hij stelde daarin het nieuwe kind voor als een retourpresentje van God.

Hij stuurde ook een vers op om op het grafsteentje van de kleine naamgenoot te beitelen, die naast twee overleden zusjes kwam te liggen. Wie weet bestaat het kerkhof in Semarang op Java nog en ligt daar de steen met het vers van Jacob voor Jacob: 

Hier, naast zijn beide zusjes, rust

Een knaapje, eens ieders vreugd en lust.

God schiep behagen in een kind,

Zoo vroeg gerijpt, zoo waard bemind,

En zond den Engel van de dood,

Die ’t opvoerde in zijn vaderschoot.

Dat denkbeeld trooste ’t ouderhart,

Toch drukt en knaagt de scheidenssmart.

In de zesde regel voert hij een breuk in het metrum in, om de scheiding door de dood te benadrukken. Wie heeft vrienden of kennissen in Semarang die op zoek kunnen gaan naar een kerkhof waar nog oude graven van Nederlanders liggen? Mocht het er nog zijn: wie maakt een foto?

Christiaanbijgesneden

Christiaan van Lennep, geschilderd voor zijn vertrek uit Nederland

 

 

Advertenties