Een onechte zoon wordt een heer

Terwijl ik bezig ben de proeven van Een bezielde schavuit te corrigeren, krijg ik uit het niets een mail van een Weense mevrouw. Ze is een afstammeling van een buitenechtelijke zoon van Jacob van Lennep, en zij heeft een foto van haar voorvader. Daar was ik al jaren naar op zoek en nu kan ik hem op het nippertje nog toevoegen aan de biografie.

Ockenburggeknipt

Jacobus van Ockenburg 1857-1906

Dat Van Lenneps libido niet beperkt was weten we inmiddels wel. Maar dat maakt hem nog niet tot een #I have-pleger. Voor zover ik het achteraf kan beoordelen, vielen de meisjes vrijwillig voor zijn charmes. Toen Van Lennep lid van de Tweede Kamer was, van 1853 tot 1856, verbleef hij daar vaak enige weken achter elkaar. Sommige politici namen dan een maitresse, of gingen naar de hoeren, want de medische opvatting was dat het ongezond was zaad op te potten. Van Lennep huurde kamers bij een bakker. Die had een vrouw van begin twintig, Zwaantje van Ockenburg. Zij had twee kinderen bij de bakker. Maar de bakker kwam er niet meer aan te pas toen volgende kinderen geboren werden. In 1856 kwam er een jongetje ter wereld dat onder haar eigen naam aangegeven werd, Jacobus van Ockenburg. Het ventje haalde maar drie maanden. Daarna volgden nog drie kinderen die niet van de bakker waren, want Jacob van Lennep bleef Zwaantje bezoeken toen hij niet meer in de Tweede Kamer zat. Er kwam weer een Jacobus in 1857, dan in 1861 Cornelis, die net één was toen hij overleed, en in 1865 nog Louisa. En allemaal kinderen van Jacob van Lennep. Met de bakker woonde Zwaantje niet meer samen. Zes weken na de geboorte van Louisa overleed ze.

De twee nog levende kinderen kregen toen onderdak bij een broer van haar. De brief waarin de broer de verzorging toezegde aan Van Lennep is bewaard gebleven bij nazaten van Jacobus van Ockenburg:

Op het verzoek van Wijlen mijne overledene zuster Zwaantje zijn wij bijde mijne echtgenote en ik bereid de zorg voor de kinderen op ons te nemen met tusschen komst van UEd anders kunnen wij het volstrekt niet doen en zoo als wij J.l. zondag hebben afgesproken de twee kinderen voor ƒ 10 gulden per week of ƒ 520 gulden per jaar. Wij zijn bereid om daar voor te tekenen.

Van Van Lennep zelf zijn ook een paar brieven overgeleverd, waarin hij verzekert de belangen van de kinderen beter dan wie dan ook te zullen behartigen. Hij belooft hen ook een uitzet bij meerderjarigheid, als zij zich goed gedragen hebben tot die tijd. Na Van Lenneps dood namen zijn zonen de zorg voor de uitkering over. Het meisje werd niet ouder dan vier, en zo bleef alleen Jacobus over. Toen die meerderjarig werd, kreeg hij aandelen in de Duinwatermaatschappij die Jacob al bij zijn leven klaargelegd had, en een bedrag van 909 gulden, het dividend van die aandelen. Jacobus wist zichzelf omhoog te werken. Hij werd wijnhandelaar in Den Haag. Jacobus’ nazaten weten ze nog steeds dat ze Van Lennep-bloed in de aderen hebben.

 

Advertenties

About maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. Colleges geef ik nog in het buitenland en voor de HOVO (VU) en de Illustere School (UvA). Januari 2018 verscheen mijn biografie van Jacob van Lennep. Hij werd zeer goed ontvangen en genomineerd voor de Biografieprijs en de Geschiedenisprijs.

4 responses to “Een onechte zoon wordt een heer”

  1. mieke kiebert-melief says :

    Lieve Marita, wat bijzonder dat je deze zo interessante aanvullende informatie nog op de valreep ontvangt. Zoiets geeft je vast een rijk en dankbaar gevoel. Mij overkwam ook zoiets tijdens de laatste maanden van mijn boek. Heerlijk. Het plaatje nog vollediger. Een Sinterklaassurprise.

    Veel hartelijks Mieke

  2. Myriam Gommers says :

    Wat een enorm doorzettingsvermogen heb je Marita! Geweldig!

  3. Dick Welsink says :

    Fantastisch, Marita!
    Nu nog een foto van Betje…

  4. Marian Roos says :

    Gefeliciteerd, Marita!

    en nu ook nog maar de naam van Betje’s moeder …

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: