Waar zijn de Hodges gebleven?

Waar zijn ze? Er zijn twee schilderijen van Hodges zoek, met portretten uit de Van Lennep-familie. Staan ze te verkommeren op een zolder? In de opslag van een museum? Of hangen ze trots aan de muur bij een verre nazaat van Van Lennep, die met kerstmis misschien een glas wijn heft op de betbetovergrootmoeder en betovergrootvader?

DJvLHodges,HollanderenRueter

David Jacob van Lennep. Links: Hodges, naar een oude foto. Midden: Hollander. Rechts: Rueter

Alleen een sneltekenaar voor een spiegel zou in de negentiende eeuw een selfie kunnen maken. Wie wil weten hoe een negentiende-eeuwse Nederlander van voor zo ongeveer 1840 eruit zag, is aangewezen op schilderijen en tekeningen, en die zijn er in het algemeen alleen van personen uit bekende families. Drie portretschilders waren veruit favoriet: Charles Hodges, Jan Adam Kruseman en Nicolaas Pieneman. Het koningshuis werd door deze drie geschilderd. Hodges, de oudste, schilderde zelfs Lodewijk Napoleon. Ook De familie Van Lennep liet zich ook door deze societyschilders portretteren.

Charles Howard Hodges was geboren in Engeland. Vanaf 1792 tot zijn dood in 1837 woonde hij in Nederland. Hij schilderde de vader van Jacob van Lennep en diens tweede vrouw. Ook zijn grootmoeder poseerde voor Hodges. Jacobs zus Antje en haar man werden ook door Hodges op het doek gezet.

Jacob zelf werd door J.A. Kruseman schitterend geportretteerd: met een blik die op de een of andere manier een scherpe denker verbeeldt en tegelijkertijd onmiskenbaar ironie én erotiek verraadt. Dat doek komt op het omslag van de biografie. Pieneman nam Van Lenneps vrouw voor zijn rekening, althans wat het uitschilderen betreft. Dat portret vond ik bij een nazaat in Zuid-Afrika en dat zal voor het eerst in kleur te zien zijn in het boek. Ik schreef in mijn laatste blog over het portret van de oude Van Lennep door J.A. Schwartze, dat ik met veel moeite op het nippertje nog in de biografie heb kunnen opnemen.

Het is een detectiveachtige zoektocht geweest naar diverse afbeeldingen die ik uiteindelijk vond. Maar er is iets merkwaardigs: drie van de bekende Hodges-portretten in de familie waren zoek.

Van het portret van David Jacob van Lennep, de hoogleraar, bestaan wel twee kopieën. Een ervan, door Georg Rueter in 1919 gemaakt, is in familiebezit. De tweede hangt ergens in een van de gebouwen van de Amsterdamse Universiteit. Ik heb nog niet kunnen achterhalen waar precies. Die is gemaakt door Hendrik Hollander. Maar de echte Hodges is zoek.

Ook van David Jacobs moeder, Cornelia Henriëtta van de Poll, is alleen maar een kopie door Rueter overgeleverd. De echte Hodges is zoek…

41. Cornelia Henriëtta van de Poll c02

Cornelia Henriëtta van de Poll. Kopie naar Ch. Hodges door G. Rueter

Dan komen we bij de tweede vrouw van David Jacob. Ook daarvan was lange tijd alleen maar de kopie door Rueter bekend. Enige tijd geleden kreeg ik een brief van een ver familielid die me uitnodigde bij haar thuis om eens te kijken wie er op het portret stond dat zij aan de muur had hangen. Een vrouw uit de familie. Onmiskenbaar: het was de echte Hodges van Anna Catharina van de Poll, stiefmoeder van Jacob. En daarvan kon ik een opname laten maken. Komt in het boek. De eigenares is inmiddels overleden. 

Maar nu zijn er nog twee echte Hodges zoek. Ergens in de grote familie zijn die misschien nog aanwezig – verkocht zullen ze toch niet zijn? In 2006 is de veiling van de kunstverzameling van Frits Philips geweest, inderdaad, de baas. Frits Philips was getrouwd met Sylvia van Lennep. Op die veiling kwamen bezittingen onder de hamer die Sylvia ingebracht had, onder andere de gouden snuifdoos die David Jacob van koning Lodewijk Napoleon had gekregen. Hij is aan een onbekende verkocht. Ook een portret van Christiaan van Lennep, een zoon van Jacob, werd afgehamerd. Maar Hodges’ waren daar niet bij.

Waar zijn ze dan? Op zolder, in opslag of trots aan die muur bij die verre voorzaat? Het is te laat om ze nog in de biografie te krijgen. Maar wie weet is er een tweede druk nodig en dan… Laat het me weten als u iets weet!

 

 

Advertenties

About maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. Colleges geef ik nog in het buitenland en voor de HOVO (VU) en de Illustere School (UvA). Januari 2018 verscheen mijn biografie van Jacob van Lennep. Hij werd zeer goed ontvangen en genomineerd voor de Biografieprijs en de Geschiedenisprijs.

2 responses to “Waar zijn de Hodges gebleven?”

  1. Louis Ph. Mathijsen says :

    Hoi Marita, Wat zou je er van zeggen om eens te kijken op de website van het zogenaamde RKD in Den Haag? Catharina van Lennep vond ik daar haast direct….
    https://rkd.nl/nl/explore/images#query=hodges&start=50

    MVRGR,

    Louis.

Trackbacks / Pingbacks

  1. Merkwaardig (week 52) | www.weyerman.nl - 24 december, 2017

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: