Archive | januari 2018

Overweldigende ontvangst

Donderdag was de officiële aanbieding van de biografie. Ondanks de storm waren er toch zo’n kleine 200 mensen aanwezig bij de presentatie en de opening van de tentoonstelling in het Stadsarchief. Ik ben niet in staat u te vertellen hoe bijzonder deze bijeenkomst was. Bijna de helft van de bezoekers kwam uit de Van Lennep-familie, niet allemaal uit de rechte mannelijke lijn, maar toch, het Van Lennep-DNA zinderde door de zaal. Na toespraken door de directeur van het Stadsarchief en de directeur van het Prins Bernhard Cultuurfonds las ik een brief van mij aan Jacob van Lennep voor. Een deel daarvan heeft u al kunnen lezen in het vorige blog. Daarna hoorden we twee liederen van W. Brachthuizer op tekst van Jacob van Lennep, magnifiek gezongen door bariton Job Hubatka, een nazaat van Jacob van Lennep, en begeleid door Joan Berkhemer. (Mocht iemand een opname hebben gemaakt: zet hem op You tube). Aanstaande zaterdag worden de liederen opnieuw gezongen.

IMG_5509

Het eerste exemplaar van de biografie reikte ik uit aan Geert Mak. Louis van Lennep, voorzitter van de Stichting Van Lennep, en Henrick van Lennep, samensteller van de genealogie Van Lennep, kregen het tweede en derde exemplaar. Geert Mak hield vervolgens een joyeuze toespraak waarin hij onder andere refereerde aan de voetreis uit 1823 die hij in 2000 naliep, deels met mij.

HilkeKrohn18jan

Geert Mak aan het woord, tekening door stadstekenaar Hilke Krohn

De tentoonstelling is magnifiek vormgegeven en geeft in kort bestek een mooi overzicht van Van Lenneps vele werkzaamheden. Centraal in de hal staat zijn schrijfcassette en vanuit dit relikwie van zijn voornaamste werkzaamheid glijdt het oog vanzelf naar het schitterend uitgelichte portret door J. Kruseman.

Bij de uitgever, die huist in een prachtig breed pand met maar liefst vijf ramen die uitkijken op de Keizersgracht, was na de bijeenkomst een diner aan een grote tafel, gedekt met linnen, kaarsen, bloemen. Degenen die het boek mee hadden helpen realiseren waren uitgenodigd.

IMG_4223

Diner bij de uitgever

Radio- en televisieprogramma’s toonden meer en sneller belangstelling dan ik had durven hopen: VPRO-boeken, De taalstaat, Met het oog op morgen, Opium (komt nog). Interviews met Folia Civitatis.nl, De Volkskrant, Neerlandistiek.nl, Vaktaal, Het Parool. De verrassing was dat er meteen deze week al recensies waren: een om gloeiend trots op te zijn in NRC (Atte Jongstra, vijf ballen), een heel goed doordachte in Het Nieuwsblad van het Noorden. In Trouw werd de biografie wel het boek van de week genoemd, maar in de recensie van Jaap Goedegebuure rakelde hij de kwestie Multatuli weer eens op de oude manier op en hij gaf een pertinent onjuiste voorstelling van mijn omgang met Van Lenneps antisemitisme. Maar verder kan ik alleen maar ongelooflijk blij zijn met de waardering voor mijn vierjarige intensieve studie.

Aanstaande zaterdag 5 uur in de Lutherse Kerk, hoek Spui Singel, Amsterdam: een herhaling, met opnieuw liederen, met verschillende toespraken en… een interview met Jacob van Lennep zelf. Wel aanmelden! UITNODIGING27januari

 Neerlandistiek

De Volkskrant

Dagblad van het Noorden

Het Parool

NRC

recensieNRC

Folia Civitatis

Trouw

Vrij Nederland

Advertenties

Waarde meneer Van Lennep

Vandaag heb ik het boek in handen gekregen dat ik over u geschreven heb. Ik kan u verzekeren dat het er prachtig uitziet. Het is mooi gebonden, het heeft een leeslint en hoewel het 592 pagina’s telt, weegt het maar 941 gram. Dat schitterende portret dat Jan Kruseman van u gemaakt heeft staat op de buitenkant. U gluurt bij wijze van spreken vanuit het boek de wereld binnen. Ik heb meer dan 100 illustraties mogen plaatsen, en die staan er magnifiek in. Tekeningetjes die u gemaakt heeft, portretten van uw ouders, tantes, zus en kinderen, veel Amsterdamse plekjes en natuurlijk briefjes van u. Ik moest erg lachen om een briefje dat u aan uw uitgever Binger schreef toen u drukproeven niet op tijd kreeg: ‘Blad elf! blad 11!! XI!!!’. Zoiets zouden wij nu per email versturen. Ik kon ook een pagina van het handschrift van Multatuli’s Max Havelaar bemachtigen, waarop u met rode inkt correcties aangetekend heeft.

Ik ben er zeker van dat u heel tevreden zult zijn over het uiterlijk. Over de inhoud: tja, meneer Van Lennep, u zult toch wel beseffen dat ik een ander boek heb geschreven dan uw kleinzoon Max in 1909. Dat is echt geen slechte biografie, maar hij heeft wel wat dingen weggelaten die we in 2018, 150 jaar na uw sterfjaar, toch best mogen weten. Uw kleinzoon was ook wel erg geneigd om alles wat u gedaan heeft omhoog te steken. Ikzelf heb me wel gepermitteerd af en toe eens wat kritisch te kijken. Misschien heb ik dat wat te veel gedaan met de ogen van een een-en-twintigste-eeuwer, naar uw zin, maar ik heb toch oprecht geprobeerd me zoveel mogelijk te verplaatsen in de denkwereld van de negentiende-eeuwer. Ik bied u het resultaat aan, met verontschuldigingen als ik misschien wat verkeerde accenten gelegd heb en mogelijk hier en daar wat al te vrijmoedig van uw openhartige privé-brieven en intieme dagboek gebruik gemaakt heb. Ik ben ervan overtuigd dat hedendaagse lezers er u te meer om zullen gaan waarderen als een compleet mens en wellicht daardoor ook eens uw literair werk in handen zullen nemen. Ferdinand Huyck, de Nederlandsche legenden, Klaasje Zevenster, ze mogen toch eigenlijk niet vergeten worden. Maar ik zal al tevreden zijn als er lezers zijn die als ze de biografie uit hebben verzuchten: ‘wat een man! die had ik wel willen leren kennen in het echt. Ik wist niet dat hij zo complex en tegelijkertijd zo fideel in elkaar zat. Dat hij inderdaad een beetje een schavuit was, maar vooral een gedreven idealist. En wat leer je de negentiende eeuw kennen als je over zijn leven leest.’

Met de meeste hoogachting, Marita Mathijsen

P.S. U kijkt waarschijnlijk geen t.v., maar anders zou u a.s. zondag naar VPRO-Boeken kunnen kijken. Zaterdag vertel ik bij de Taalstaat ook over u.