Archive | augustus 2018

De Vondel-uitgave van Jacob van Lennep: een verhaal over idealisme, een bodemloze put en editieroverij

Op vrijdag 31 augustus om 5 uur geef ik de tiende Frederik Mullerlezing in de Lutherse kerk op het Spui Amsterdam (toegang gratis, wel aanmelden, zie de link hieronder). Ik spreek over de door Jacob van Lennep bezorgde Vondel-editie uit 1849–1869, dat in twaalf delen verscheen bij uitgever Binger, onder de bezielde leiding van Jacob van Lennep. In de biografie geef ik van dit project een compacte beschrijving, maar ik zal nu veel meer gegevens naar buiten brengen.

Eind 1849 kondigde de uitgever M.H. Binger aan dat er bij hem ingetekend kon worden op De werken van J. van Vondel, met verklaringen en aantekeningen door Mr. J. van Lennep. Het zou een prachtuitgave worden met ‘glyphographische platen’. Voor het eerst zou er een volledige editie komen, chronologisch gerangschikt. De intekenaren kregen gratis marokijnlederen ruggen met goudstempels erbij.

Vondelprospectus

Van Lennep stond in zijn eentje voor een onafzienbare berg werk, want er was nog geen eerder onderzoek waarvan hij gebruik kon maken. Financieel liep het project niet naar wens. Van Lennep hielp de uitgever met een flinke lening en kocht onverkochte delen op. In 1862 zette hij de ‘Vereeniging voor de Verdere Uitgave en Exploitatie der Werken van J. van Vondel’ op, met aandelen van 1000 gulden, die hij sleet aan familie en vrienden.

Vondelaandeel

Uitgever Binger zat vast aan deze kapitale uitgave. De Schiedamse uitgever Roelants was handiger: die liet de letterkundige Johannes van Vloten een goedkope versie maken, en deze plunderde daarvoor de editie van Van Lennep. Er kwam een rechtszaak wegens plagiaat, maar Vondel was rechtenvrij, dus Binger verloor het proces.

Toen Jacob 25 augustus 1868 overleed, had hij het laatste, twaalfde deel net voltooid. Alleen de laatste twee vellen van de drukproeven van het register heeft hij niet meer zelf gecorrigeerd.

Aanmelden Frederik Mullerlezing 

100. Drukproef Vondeluitgave1862

Gecorrigeerde en aangevulde drukproef van de Vondel-uitgave

 

Advertenties

Vandaag 150 jaar geleden, om 19.00 uur

Voor mijn venster in Amsterdam heb ik vanochtend een klein altaartje gebouwd.25augustus2018

In de stromende regen herdachten vanmiddag zo’n veertig sympathisanten in Oosterbeek Jacob van Lennep.

25augustusgrafLennep3Op de terugweg vanuit Oosterbeek tekende zich rond zijn sterfuur een dubbele regenboog tegen de hemel af, de helderste reikte aan beide zijden tot aan de grond. Ik vat het als een teken op dat Jacob van Lennep instemde met de sfeervolle herdenking – vanwege de regen kregen we onderdak bij Jan Hofstede, waar Dick Welsink van het Literatuurmuseum, Louis van Lennep (voorzitter Stichting van Lennep) en ik spraken. Job Hubatka zong twee liederen op teksten van Van Lennep.

In 1868 werd Jacob van Lenneps ziekte en dood heel intensief gevolgd in alle kranten. Het begon eind juli slecht met hem te gaan.  Hieronder een selectie van respectievelijk 28 juli, 30 juli, 18 augustus, 22 augustus en, tenslotte, 27 augustus.

krantenberichtenziekteVL1868

 

150ste sterfdag: 25 augustus

Op 25 augustus is het 150 geleden dat Jacob van Lennep in Oosterbeek overleed. In samenwerking met de Stichting Begraafplaats Fangmanweg en de Stichting van Lennep is er om 16.00 uur een kleine herdenkingsbijeenkomst georganiseerd op de begraafplaats in Oosterbeek, die openbaar toegankelijk is.

Programma:

–          Verwelkoming door Herman Erinkveld, voorzitter van de Stichting Begraafplaats Fangmanweg

–          Toespraak door Marita Mathijsen, schrijver van de biografie Jacob van Lennep, een bezielde schavuit

–          Toespraak door Louis van Lennep, voorzitter van de Stichting van Lennep

–          Zang door Job Hubatka, bariton, betachterachterkleinzoon van Jacob van Lennep, begeleid door de accordeonist Gert Wantenaar. Lied op tekst van Jacob van Lennep

–          Toespraak door Dick Welsink, conservator van het Literatuurmuseum

–          Zang door Job Hubatka van een lied op tekst van Jacob van Lennep. Begeleiding Gert Wantenaar

grafuitsnede