De voetreis van Jacob van Lennep geïllustreerd

Het dagboek van de voetreis die Jacob van Lennep in 1823 door Nederland maakte is nu misschien wel het meest gelezen boek van Jacob van Lennep. Althans: er zijn van de Mak/Mathijsen-uitgave van 2000 zeker tien drukken verschenen, en in 2018 kwam er weer een mooie herziene uitgave van op de markt die al bijna aan de derde druk toe is. En altijd denk ik maar, als iemand erover schrijft dat het zo’n boeiende tijdreis is en dat er nog zoveel van te vinden is: als ik écht gepensioneerd ben ga ik die voettocht eens na lopen. Nu heb ik in dit coronatijdperk bij een val mijn voet zo bezeerd dat die in het gips moest en ik dus ver van een voetreis verwijderd ben. Maar zie: vanaf mijn bed kan ik toch de reis nalopen. Dat kon al eerder, maar nu kan ik ook zien wat Van Lennep en zijn kompaan Dirk van Hogendorp indertijd zagen. Sinds jaar en dag is Hans Pieters uit Haarlem ermee bezig geweest het dagboek te voorzien van alle historische plaatjes die hij maar kon vinden, om te visualiseren wat de wandelaars zagen toen ze door alle provincies van Noordelijk Nederland trokken (Limburg en de zuidelijke delen van het Verenigd Koninkrijk sloegen ze over).

Hoe onwaarschijnlijk veel informatie Pieters biedt zal ik demonstreren aan de eerste zin van het dagboek:

Nadat ik met veel moeite mijn ransel met een hemd, twee paar kousen, eene das en muts en andere noodwendigheden volgepropt had, ging ik mijnen Vriend Van Hogendorp, die in het Rondeel gelogeerd was, afhalen. Hem reisvaardig vindende, geleidde ik hem naar de Nieuwe Stads Herberg, waar wij te ½ 8 ure aankwamen. 

Pieters geeft bij deze ene zin maar liefst negen plaatjes, zoveel mogelijk eigentijdse, en twee links, een naar het Rondeel, een naar de Nieuwe Stadsherberg. Hij begint met een ingetekende kaart van de wandeling die op 28 mei afgelegd werd, dan een kaart waarop te zien is waar het Rondeel in Amsterdam lag, dan een prent van het Rondeel zelf en een foto van wat het Rondeel nu is: Hotel de l’Europe. Volgt een plattegrond van de wandeling door Amsterdam naar de plek aan het IJ waar de Nieuwe Stads Herberg lag (nu het Centraal Station), en natuurlijk een plaatje van de Stads Herberg zelf. Ten slotte nog een prent van de steiger van de herberg, waar het veer voor Buiksloot lag waar de jongens op zouden stappen.

De wandeling van de eerste dag, 28 mei 1823
Nieuwe Stads Herberg 1825 met veer naar Buiksloot
Steiger bij de Nieuwe Stads Herberg 1805

En zo gaat het maar door, het ene plaatje nog verrassender dan het andere, en in een onwaarschijnlijke overvloed van documentatie. Tot zijn spijt kan Hans Pieters zijn studie niet openbaar maken: er kan copyright zitten op de plaatjes die hij gebruikt heeft. Zolang die voor eigen doeleinden zijn, is er geen probleem, maar publicatie kan dus niet. Toch is hij bereid voor liefhebbers, via WeTransfer en alleen voor eigen gebruik, zijn omvangrijke documentatie ter beschikking te stellen. U hoeft mij maar een mailtje te sturen, en ik zorg ervoor dat u de (zware) bestanden toegestuurd krijgt (mathijsen@uva.nl)

Als u de tekst ernaast wilt houden, kunt u natuurlijk De zomer van 1823 (Uitgeverij Atlas/Contact) gebruiken. https://www.atlascontact.nl/boek/de-zomer-van-1823/

De diplomatische editie én het verslag dat Dirk van Hogendorp van de reis maakte vindt u op: https://resources.huygens.knaw.nl/lennep/

         

Over maritamathijsen

Als emeritus hoogleraar ben ik verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Zie voor mijn publicaties op de website van de universiteit. Colleges geef ik nog in het buitenland en voor de HOVO (VU) en de Illustere School (UvA). Januari 2018 verscheen mijn biografie van Jacob van Lennep. Hij werd zeer goed ontvangen en genomineerd voor de Biografieprijs en de Geschiedenisprijs.

6 Reacties op “De voetreis van Jacob van Lennep geïllustreerd”

  1. Freddy Seynaeve zegt :

    Beste Marita, Ik kijk altijd vol belangstelling uit naar uw nieuwsbrief. Mocht het zo nog lange tijd kunnen. Met bijzondere dank. En vriendelijke groeten, Freddy Seynaeve freddyseynaeeve54@gmail.com

  2. Emmy zegt :

    Wat jammer, dat er geen nieuwe uitgave MET plaatjes gemaakt mag worden. Maar dit is een mooi alternatief. Dank!

    Verstuurd vanaf mijn iPhone

    >

  3. Ids de Jong zegt :

    Geachte Marita Mathijsen,

    Graag zou ik de bestanden willen ontvangen, de afbeeldingen zien er al veelbelovend uit! Alvast bedankt voor de bemiddeling.

    Met vriendelijke groet – mei freonlike groetnis,

    Ids de Jong

    [cid:image009.jpg@01D663F5.AD056E80]

    Fries Historisch en Letterkundig Centrum
    Boterhoek 1 | 8911 DH Leeuwarden
    Postbus 2637 | 8901 AC Leeuwarden
    058-7890723 | info@tresoar.nl | http://www.tresoar.nl

    [cid:image010.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image011.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image012.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image013.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image014.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image015.png@01D663F5.AD056E80] [cid:image016.png@01D663F5.AD056E80]

  4. maritamathijsen zegt :

    Ik zie deze reactie nu pas, naar welk mailadres kan ik wetransfer sturen? Vriendelijke groet Marita

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: